Knjiga «Osnovi
ekonomske psihologije» Elme Kovačević obuhvata teoretska
razmatranja ekonomske psihologije – njenog pojma, motiva formiranja, te
povijesnu analizu spajanja ekonomije i psihologije u XX vijeku,
uključujući motive i karakteristike njihovog integriranja. Struktura
Knjige sastoji se od uvoda i devet osnovnih poglavlja: 1) osnove
ekonomske psihologije; 2) elementi psihologije; 3) čovjek u ekonomiji;
4) potrebe i motivacija u ekonomiji; 5) makroekonomija i fenomen
očekivanja; 6) ekonomskopsihološki faktori kroz povijest; 7) ekonomska
psihologija društvenih kriza; 8) čovjek u postkapitalističkom društvu;
9) stvaralaštvo i inovacije. U uvodnim napomenama razmatra se problem
odnosa moderne ekonomije i psihologije, te neizbježnost njihovog
integrisanja u jednu znanost.
U prvom poglavlju, dat je kratak i općenit osvrt na pojam
ekonomije i psihologije, te definisanje pojma ekonomske psihologije.
Također u ovom poglavlju se nalazi i hronologija razvoja ekonomske
psihologije (od XVIII do XX stoljeća), kao i ukazivanje na značaj
ekonomske psihologije u ekonomiji.
Drugo poglavlje sadrži isključivo teoretski pristup
psihologiji ličnosti; strukturi, tipovima i karakteru ličnosti;
teorijama ličnosti; frustraciji, konfliktu i prilagođavanju, te
ponašanju grupe što je veoma važno za razumijevanje čovjeka kao glavnog
aktera svih ekonomskih aktivnosti.
Treće poglavlje čini objašnjenje socijalne psihologije, a
posebna pažnja posvećena je psihološkim faktorima u sferi rada,
proizvodnje i potrošnje. Ono što je akcentirano u ovoj Knjizi je da
čovjek kao psihičko biće. Stoga je on i predmet izučavanja ekonomske
psihologije kao nauke koja proučava psihološke osnove ekonomskog
ponašanja ljudi.
Četvrto poglavlje bavi se analizom potreba i motivacije u
ekonomiji.
U petom poglavlju Knjige obrađen je odnos
makroekonomije i fenomena očekivanja. Ovo poglavlje je i centralni
dio u kojem je pokazano da sve važnije aktualne ekonomske teorije,
uzimaju u obzir određene vrste ponašanja čovjeka akcentirajući prije
svega očekivanja (ponašanje poslovnih subjekata, očekivani profit i
kamatne stope, adaptivna poslovna očekivanja, racionalna predviđanja
efekata vladine politike itd.), uključujući i rizik neizvjesnosti
zasnovan na zajedničkoj konfiguraciji niza psiholoških varijabli datog
ekonomskog konteksta.
Šesto poglavlje govori o ekonomskopsihološkim faktorima
kroz povijest, sa posebnim osvrtom na osnovni psihološki zakon Dž.
Kejnza, Marksov odnos prema radu, te o okvirima kognitivne psihologije
D. Kahnemana, dobitnika Nobelove nagrade za ekonomiju 2002. godine.
Naime, profesor Kahneman pokazuje da u neizvjesnim situacijama ljudsko
prosuđivanje često umjesto naučnih činjenica koristi praktična pravila
(mjerenja odoka).
Sedmo poglavlje analizira povezanost ekonomske psihologije
i društvenih kriza XX stoljeća. Naime, sve velike ekonomske krize, poput
one tridesetih godina prošlog stoljeća neobjašnjive su bez recepcije
udjela psihologije masa i psihoze izazvane osjećanjem nesigurnosti
većine kao najugroženije kategorije stanovništva jednog društva.
U osmom poglavlju Elma Kovačević piše o čovjeku u
postkapitalističkom društvu i njegovu promjenu položaja od faze ranog
kapitalizma do postkapitalizma u kojem je znanje glavna odrednica.
Naime, sve ozbiljne socio-ekonomske i psihološke analize društva
postkapitalizma ukazuju da buduće vrijeme donosi intenzivnu
psihologizaciju ekonomije. Tako prema Tofleru, nakon uslužnog buma
očekuje se snažnija psihologizacija svih djelatnosti, čemu se danas još
ne posvećuje dovoljno pažnje.
Deveto poglavlje sadrži kritički osvrt na fenomen
stvaralaštva i inovacija. Svako stvaralaštvo je složen psihološki
problem, a rezultat stvaralaštva su inovativna rješenja koja unapređuju
praksu.
Knjiga Elme Kovačević pod naslovom “Osnovi ekonomske
psihologije” obrađuje jednu od najaktuelnijih savremenih tema iz
područja primjenjene ekonomije. O njenoj aktuelnosti i savremenosti
najbolje govori i činjenica da je upravo za ovu oblast 2002. godine
dodijeljena Nobelova nagrada za ekonomiju američkom profesoru Danijelu
Kahnemanu.
Po prvi put se na našem području interdisciplinarno posmatra spoj
ekonomije i psihologije, a što je veoma važno za razumijevanje ponašanja
čovjeka kao donosioca odluka i na mikro- i na makro planu, tj. neovisno
o tome da li se radi o preduzeću ili transnacionalnoj korporaciji. Ono
što je takođe bitno je to da je u Knjizi posebna pažnja posvećena
fenomenu ekonomskih očekivanja, što je zapravo evidentno psihološka
kategorija. Zbog svega rečenog knjigu Elme Kovačević “Osnovi
ekonomske psihologije” predlažemo izdavaču za štampanje.
Prof. dr Dragoljub Stojanov
Prof. dr Azra Hadžiahmetović
LITERATURA
webmaster
©Copyright by Cavkic®
Page Construction: 27-07-1999 - Last
modified:
16/05/2012
