Posjetite nas ponovo
stranica se redovno
 dopunjava sa novim
 imenima i podacima

Piše i uređuje:
Salih ČAVKIĆ

Lista:

Alesandro Volta

Ampére, André Marie

Barlow Peter

Bell Alexander Graham

Charles Coulomb

Charles Wheatstone

Dominique Argo

Edison Thomas Alva 

Einstein Albert

Gauss, Carl Friedrich

Henry, Joseph

Humphrey Davy

Hertz, Heinrich Rudolf 

Marconi Guglielmo

Maxwell, James Clerk

Michael Faraday

Morse Samuel

Ohm, Georg Simon

Oerstedt Hans

Oppenheimer J. Robert

Tesla Nikola

Van Jacobi

Weber, Wilhelm Eduard
 

---

Aleksandro Volta (1745-1827)
Volta je napravio historijski eksperiment, fascinirano je stavljao na gomilu ploče od srebra i cinka, a između njih tanke komade tkanine, namočene u slanu vodu, čime je proizvodio elektricitet. Ovaj pronalazak je fundament progresa elektriciteta nazvan, Voltina baterija.

- "Voltin stub", 1780
- prihvatni medijum električne energije 1800
Volt - jedinica za mjerenje napona struje. Dobila ime po italijanskom fizičaru i pronalazaču: Alesandro Volta. Ova jedinica u međunarodnom sistemu jedinica; predstavlja onaj napon na homogenom žičanom provodniku kroz koji prolazi struja od 1 Ampera, a utrošena snaga između te dvije tačke iznosi 1 Watt.

Alesandro Volta  je 1792 napisao da Galvanijevi eksperimenti daju rezultat u proizvodnji elektriciteta i da je efekat metala na njemu samome, a ne životinjski elektricitet. 


Ampére, André Marie  (1775-1836)
Francuski fizičar, ustanovitelj elektrodinamike. iznio je pretpostavku da električna struja jednog magnetnog polja može pobuditi (vadičep pravilo). Dao je metodu za mjerenje jačine električne struje (ampermetar). Po njemu je i nazvana jedinica mjere (amper).
Amperov zakon : dve istosmjerne struje međusobno se privlače, protivno se odbijaju.


Barlov fizicar
- fizicar Barlov je 1831 godine eksperimentirao punom parom da bi pretvorio električnu snagu u mehaničku snagu. 


Barlow Peter (1776-1862) 
Engleski matematičar i optičar, pronašao je negativno leće (lencu) u sistemu leća, kojom se tačka na teleskopu povećava bez povećana dužine teleskopa. Na ovaj način se dobiva posebno uvećanje. Udaljenost od žarišne tačke i optičke srednje tačke na lenci (ili na ogledalu). Kod teleskopa vrijedi opće pravilo, ono sobom donosi da kraća razdaljina od žarišne tačke daje veću sliku polja i veću jačinu svjetlosti. Kod kamera žarišna tačka udaljenosti većinom naznačava objektiv, naprimjer f (fokus) = 50mm. Što je veća razdaljina od žarišne tačke s time se oslikava veći predmet. Normalna udaljenost žarišta je grubi put jednak dijagonali projektne površine kod fotokamera negativ i kod videokamera CCD-chip. Lenca postavljena u jedan 'camcorder' ima napr. žarišnu udaljenost od 9-12mm, lenca od 6x6-kamera 75mm i kamera za malu sliku 50mm. Veliki ugao- i telelence imaju žarišnu tačku udaljenosti koja jako odstupa od ovih standardnih vrijednosti. Također ljudsko oko radi kao sistem leća (lenci). Važne veličine kod leća su žarišna udaljenost i otvor leća, većinom izražen kao broj dijafragme ili vrijednost dijafragme. Za jedno nevjerovatno tanko leće sa polukružnom površinom sa prečnikom (R) i (r), i prelomnim indeksom (n) vrijedi: 1/f=(n-1)/(1/r+1/R), gdje je ( r) tačka udaljenosti žarišta.


Bell Alexander Graham
Rodjen u Edinburgu, 3 marta 1847, njegova majka je bila gluha te zbog toga su njegov otac i djed istraživali načine gluhonijemog govora i komunikacije.
Upravo ovo je bio uzrok da već 10 marta 1876 napravi prototip telefona i izgovori prve historijske rijeci "Mr. Watson, come here. I want to see you." Ovim je Bell uhvatio utrku sa njegovim kolegama istraživačima koji su mu visili za vratom sa manje više istim pronalascima.


Charles Coulomb, (1736-1806)
Kulon - jedinica za mjerenje količine elektriciteta u Međunarodnom sistemu jedinica; predstavlja količinu elektriciteta koja u 1 s prođe kroz poprecni presjek provodnika u kome jačina električne struje iznosi 1 amper; kulon je jednak jedinici ampersekunda (skr. As); naziv po francuskom fizičaru Šarlu Kulonu (Charles Coulomb, (1736-1806)).
Naboj jednog tijela je također suma od svih prisutnih elementarnih naboja. Na makroskopskoj skali to je jedinica naboja kulon (C), koja se poistovjećuje sa 6,24.10¹⁸ puta elementarni naboj.
- kulonov zakon 1785


Charles Wheatstone
- el. prekidač 1834


Dominique Argo
- 1820 elektro magnetizam (željezni štap)


Edison Thomas Alva  (1847-1934)
Thomas Alva Edison, amerikanac, rođen 1847 u mjestu Milan, Ohajo (Ohio). Jos kao dijete bio je veoma zainteresiran za fiziku i kemiju. Iako je u školu išao samo tri mjeseca mnogo je učio od njegove majke. Već u dvanaestoj godini počeo je da radi raznoseći novine da bi mogao finansirati njegove eksperimente. Najviše stvari koje je pronašao bile su iz kemije i fizike, ovo mu je uspjelo radeći dugo na probama. Navedimo neke: gramofon, žarulja, fluoroscentna lampa, brzi telegraf, električne motore i mnoge druge manje važne izume.


Einstein Albert (Ajnštajn Albert) (1879-1955)
Njemačko-američki naučnik, profesor na univerzitetu u Cirihu (Zürich (1909-1911), u Pragu (Praha)(1911-1912) u Berlinu (1914-1933). U 1920 postao je vanredni profesor na univerzitetu u Leidenu, oficijelno sve do 1946.
Godine 1933 nakon kraće posjete Belgiji i Engleskoj naselio se u Sjedinjenim Američkim Državama, gdje je postao profesor u teoretskoj fizici na institutu (Advanced Study) u Princetonu. Ajnštajn je postao naročito poznat preko njegove posebne i opće teorije o relativitetu, koja je formirala bazu za sve moderne teorije oko evolucije kosmosa (svemira). 
Njegova poznata formula je: E=mc²
- teorije relativiteta (1905)
- opća teorija o relativitetu (1916)


Gauss, Carl Friedrich
(1777-1855) Njemački naučnik, profesor u Göttingenu. Njegov radni teren je bila matematika. Postao je poznat po njegovoj 'Disquisitiones arithmeticae' kao ustanovitelj moderne računske teorije. Također je dao njegov prilog u razvijanju diferencionalnih mjerenja i ne-euklidske mjerne nauke. Zbog njegove velike popularnosti nazivali su ga 'princ znanosti'.
(G) Gauss je jedinica jačine magnetnog polja, po njemu nazvana. magnetno polje na površini Zemlje iznosi oko 0,31 gauss.


Henry Joseph (1797-1878)
Američki fizičar, profesor na Princetonu (od 1932). Njegov radni teren: elektricitet.
Konstruisao je jake magnete, otkrio je razliku u samoindukciji (1930, samo godinu prije M. Faradeya), konstruisao elektromotor (1829), telegraf (1831), otkrio da se električna struja na jednom određenom odstojanju može indukovati (sa na pr. radio talasima). Dao je svoj udio u osnivanju U.S. Weather Bureau.
Po njemu je nazvana jedinica mjere za indukciju Henry (H), koja se dalje raščlanjuje na manje jedinice: mH, µH, nH, pH, itd.. , kod preračunavanja induktivnosti navojnica.


Hertz, Heinrich Rudolf  (1857-1894)
- Njemački fizičar. Otkrio je elektromagnetno zračenje, čije postojanje je predviđeno još od Maksvela (Maxwell).
- Hertz je dokazao da se svjetlost sastoji od elektromagnetnog zračenja. Zato je po njemu i nazvana jedinica mjere za frekvenciju, herc (Hertz = Hz), jedan Hz je jednak broju periodičnih vibracija (treptaja) u sekundi.


Humphrey Davy
- 1802 pronalazi električno svjetlo,
- 1813 demonstrirao je jednu kružnu lampu napravljenu od štapića drvenog ugljena.


Marconi Guglielmo,
Italijan, inzinjer elektrotehnike i radio pionir. Nobelova nagrada 1909. Pronalazak: bežična telegrafija (1895). Iselio se u Veliku Britaniju i dobio patenat za njegove pronalaske. Postavio je: Wireless Telegraph i Signal Company op (1897), kasnije preimenovane u Marconi's Wireless Telegraph Company (1900). Uspostavio je bežičnu vezu između Velike Britanije i Francuske (1898), isto tako između Velike Britanije i Newfoundland (Kanada).


Maxwell, James Clerk
(1831-1879) Britanski fizičar. Zaredom profesor u Aberdeenu (1856-60), Londen (1860-65) i Cambridge (1871). Osnivač kavendskog laboratorija (1874). Prvi je pokazao da se krugovi na Saturnu sastoje iz zasebnih djelića. Bio je dosta zauzet sa principima vidljivosti boja. Pokazao je da brzina molekula u nekom gasu pokazuju određeno cjepanje (1860, podjela brzine od Maxwella). Skupio je radove Ampera i Faradaya o elektricitetu i magnetizmu u jedan sistem, koje je on sa nekoliko matematičkih jednačina i primjera opisao (Maxwellova teorema ili Maxwellovi zakoni). Ovo je rezultiralo u jednu teoriju elektromagnetnih pojava koje se pojavljuju u prostoru (npr. svjetlost).
Po njemu je nazvana jedinica za magnetni fluks, simbol Mx (maxwel). Poistovjećuje se sa 10^-8 Webera.


Michael Faraday   (1791-1867).
Iako je svako otkriće i pronalazak jednako vazan za dalji naučni i tehnološki razvoj, najvažnije otkriće 1831 ipak je pripisano engleskom fizičaru i kemičaru Majklu Faradeju.
Poznata “Faradeyeva ćelija” je rezultat od opet drugog istraživačkog projekta, za vrijeme prikazivanja jednog magnetnog polja pomoću snažnih linija na proširenom kontu od Faradeya 1837.


Morse Samuel  (1791-1872)
- 1832 morzeov aparat (telegraf)
- 1937 usavršio el. prekidač
-1844 optičko prenošenje znakova na traku


Ohm, Georg Simon (1787-1854) 
Njemački fizičar. Velikim dijelom njegova života je učitelj, tek u 1849 je postao profesor u Münchenu. Ovo je značilo priznavanje njegova rada na području elektriciteta.
Ohmov zakon: u jednom otporniku su kvocijent napona preko otpornika i struje kroz otpornik konstantni. 
Ova konstanta ima (ohmski) otpor. U formuli R=V/I
Omov Zakon 1926 godine


Oerstedt Hans
- 1819 elektro magnetizam


Oppenheimer J. Robert



Tesla Nikola (1856-1943)
Genije 20_tog vijeka rođen u Smiljanu kraj Gospića 1856. Umro u Njujorku (New York) 1943.godine.
Tesla, on je stvarni izumitelj radija, vakumske radio cijevi, i rentgenskog aparata. Tesla je također u smjeni stoljeća udario fundamente radaru, neonskom- i TL- osvjetljenju, auto bobini, i u suštini čak i internetu kada je rekao: "ljudi će moći da se međusobno gledaju dok razgovaraju i razmjenjuju poruke".
Njegovi su i principi po kojima radi daljinski upravljač našeg televizora, visokofrekventna lampa i više od dvije stotine drugih patenata. Radove ovoga giganta znanosti, međutim, najčešće su prisvajali drugi. Život i djelo ovoga pokradenog i pomalo čak i kod nas zaboravljenog genija protekao je u istraživačkom radu, čestitosti, a završio u siromaštvu i samoći.


Van Jacobi
- (1831 otkrio da se zemlja može upotrijebiti kao provodnik)
Godina 1831 po svemu sudeći ima vise nego jedan razlog da bude posebno obilježena. Ako uzmemo u obzir da je gospodin Van Jacobi otkrio mogućnost da se zemlja upotrijebi kao provodnik, danas ne izgleda tako značajno, u vrijeme kad je to otkriveno bila je prava senzacija i veoma važno otkriće.


Weber, Wilhelm Eduard
(1804-1891) Njemački fizičar, profesor u Göttingenu (1831-1837, smijenjen zbog političkih razloga kao jedan od gotinske sedmorke 'Göttinger Sieben'), Leipzig (1843-1849) i ponovo Göttingen.
Njegov radni teren: elektricitet. Radio je na sistemu električnih jedinica. Također je sa Gaussom je proučavao zemljani magnetizam i specifične težine.

---